انواع مدل های ارائه دهندگان خدمات لجستیک
مقدمه
انواع مدل های خدمات لجستیک به عنوان یکی از اجزای کلیدی در زنجیره تامین نقش مهمی در انتقال، ذخیره سازی و مدیریت مواد و اطلاعات در فرآیند های تجاری دارد. با توجه به رشد سریع تجارت جهانی و نیاز به بهینه سازی فرآیند ها، ارائه دهندگان خدمات لجستیک می توانند کمک شایانی در تسهیل عملیات تجاری، کاهش هزینه ها و بهبود رضایت مشتریان داشته باشند.
در این مقاله به معرفی انواع مدل های ارائه دهندگان خدمات لجستیک و نقش آن ها در بهبود کارایی عملیات تجاری می پردازیم.
انواع مدل های خدمات لجستیک
مفهوم خدمات لجستیک
خدمات لجستیک به مجموعه فعالیت هایی گفته می شود که به مدیریت جریان کالا ها و اطلاعات از نقطه شروع تا نقطه مصرف مربوط می شود. این خدمات می توانند شامل حمل و نقل، ذخیره سازی، بسته بندی، توزیع و مدیریت موجودی ها باشند. به عبارت دیگر، هر عملیاتی که به انتقال و ذخیره کالا ها مرتبط است در دامنه خدمات لجستیک قرار می گیرد. با توجه به نیاز های متنوع سازمان ها مدل های مختلفی از خدمات لجستیک وجود دارد که هر کدام ویژگی ها و مزایای خاص خود را دارند.
مدل های مختلف ارائه دهندگان خدمات لجستیک
در ادامه به بررسی مدل های مختلف ارائه دهندگان خدمات لجستیک می پردازیم.
مدل ۲PL:
در مدل ۲PL شرکت های ارائه دهنده خدمات لجستیک تنها مسئول حمل و نقل کالا هستند. این مدل معمولاً در حمل و نقل جاده ای، دریایی، ریلی و هوایی به کار می رود. در این مدل ارائه دهندگان خدمات لجستیک مسئولیت انتقال کالا ها از یک مکان به مکان دیگر را دارند، اما از خدمات انبارداری و دیگر فعالیت های لجستیکی غافل هستند. شرکت ها می توانند از خدمات ۲PL برای حمل و نقل کالا های خود استفاده کرده و باقی فرآیند های لجستیکی را خودشان مدیریت کنند. این مدل به خصوص برای کسب و کار هایی که نیاز به خدمات خاص در زمینه حمل و نقل دارند مناسب است.
مدل ۳PL:
مدل ۳PL یکی از رایج ترین مدل های خدمات لجستیک است که در آن شرکت ها وظیفه مدیریت و نظارت بر فرآیند های لجستیکی خود را به یک طرف سوم واگذار می کنند. این طرف سوم به عنوان یک ارائه دهنده مستقل خدماتی از قبیل حمل و نقل، ذخیره سازی، مدیریت موجودی، بسته بندی، توزیع و گمرک گزاری را ارائه می دهد.استفاده از ۳PL به شرکت ها این امکان را می دهد که منابع خود را به طور موثر تری تخصیص دهند و بر فعالیت های اصلی کسب و کار خود تمرکز کنند.مزیت این مدل این است که شرکت ها از تخصص و تجربه شرکت های لجستیکی بهره مند می شوند و نیاز به سرمایه گذاری در زیرساخت های لجستیکی را کاهش می دهند.
مدل ۴PL:
مدل ۴PL فراتر از مدل ۳PL است و به معنای واگذاری مدیریت کامل فرآیند های لجستیکی به یک شرکت استراتژیک می باشد.
در این مدل شرکت ۴PL به عنوان یک هماهنگ کننده و مدیر زنجیره تامین عمل می کند و به جای صرفاً انجام فعالیت های اجرایی، مسئولیت برنامه ریزی، طراحی و نظارت بر تمامی جنبه های عملیات لجستیکی را بر عهده می گیرد.
در این مدل یک یا چند تامین کننده لجستیکی (مانند ۳PLها) تحت نظارت و مدیریت ۴PL فعالیت می کنند. این مدل به خصوص برای شرکت هایی که به دنبال بهینه سازی کامل فرآیند های لجستیکی خود هستند بسیار مناسب است.
مدل ۵PL:
مدل ۵PL بیشتر به عنوان یک مدل نوین و پیشرفته از خدمات لجستیک شناخته می شود که در آن تمامی فرآیند های زنجیره تامین به طور کامل دیجیتالی و خودکار شده اند.
در این مدل ۵PL علاوه بر اینکه فرآیند های لجستیکی را مدیریت می کند، به تجزیه و تحلیل داده های بزرگ و استفاده از فناوری های پیشرفته مانند اینترنت اشیاء (IoT) و هوش مصنوعی نیز می پردازد.هدف اصلی ۵PL ایجاد یک سیستم یکپارچه و هوشمند برای مدیریت و نظارت بر تمامی فعالیت های لجستیکی در سراسر زنجیره تامین است.
مدل ۶PL:
مدل ۶PL یک مرحله فراتر از ۵PL است که در آن علاوه بر استفاده از فناوری های پیشرفته و هوش مصنوعی، عملیات لجستیکی به صورت کاملاً سفارشی سازی شده و منطبق با نیاز های خاص هر مشتری طراحی می شود.
در این مدل ارائه دهندگان خدمات لجستیک به یکپارچگی کامل داده ها، تحلیل پیشرفته و قابلیت های تصمیم گیری خودکار پرداخته و می توانند خدمات لجستیک بهینه ای را برای کسب و کار های مختلف ارائه دهند.این مدل بیشتر برای شرکت های بزرگ و سازمان هایی که به پیچیدگی های زیادی در عملیات لجستیکی خود نیاز دارند کاربرد دارد.
انتخاب مدل مناسب خدمات لجستیک
انتخاب مدل مناسب خدمات لجستیک بستگی به چندین عامل دارد که از آن جمله می توان به نوع کسب و کار، اندازه شرکت، پیچیدگی فرآیند های تجاری و نیاز به کنترل و نظارت بر عملیات لجستیکی اشاره کرد.
برای شرکت هایی که نیاز به تخصص و مدیریت کامل دارند مدل ۴PL یا ۵PL ممکن است گزینه مناسبی باشد. در حالی که برای کسب و کار هایی که به دنبال کاهش هزینه ها و ساده سازی فرآیند ها هستند مدل های ۲PL و ۳PL می توانند گزینه های بهتری باشند.
مزایای استفاده از خدمات لجستیک
استفاده از مدل های مختلف خدمات لجستیک می تواند مزایای زیادی برای سازمان ها به همراه داشته باشد،از جمله این مزایا:
کاهش هزینه ها: کاهش هزینه ها با برون سپاری فعالیت های حمل و نقل، انبارداری و توزیع به ارائه دهندگان متخصص امکان پذیر است. این امر باعث کاهش نیاز به سرمایه گذاری در زیرساخت ها و نیروی انسانی و همچنین بهبود بهره وری در کل فرآیند می شود.
افزایش کارایی: افزایش کارایی از طریق بهینه سازی فرآیند های حمل و نقل، ذخیره سازی و توزیع حاصل می شود که باعث کاهش زمان تحویل و استفاده بهینه از منابع می شود. این امر به سازمان ها کمک می کند تا عملکرد بهتری داشته باشند و هزینه ها را کاهش دهند.
بهبود تمرکز بر فعالیت های اصلی: با استفاده از خدمات لجستیک، سازمان ها می توانند مسئولیت های پیچیده لجستیکی را به طرف های ثالث واگذار کرده و منابع خود را به بهبود و توسعه فعالیت های اصلی کسب و کار متمرکز کنند. این امر به افزایش بهره وری و تمرکز بیشتر بر استراتژی های تجاری کمک می کند.
دسترسی به فناوری های نوین: دسترسی به فناوری های نوین به شرکت ها این امکان را می دهد که از سیستم های پیشرفته مانند نرم افزار های مدیریت انبار و ردیابی هوشمند استفاده کنند. این فناوری ها موجب بهبود دقت، سرعت و شفافیت در فرآیند های لجستیکی می شوند.
کلام آخر
در نهایت، خدمات لجستیک بخش حیاتی از زنجیره تامین و عملیات تجاری هستند که به شکل های مختلفی توسط ارائه دهندگان تخصصی ارائه می شوند.انتخاب مدل مناسب خدمات لجستیک می تواند تاثیر زیادی بر عملکرد و رقابت پذیری یک شرکت داشته باشد.
از این رو سازمان ها باید با توجه به نیاز ها و منابع خود مدلی را انتخاب کنند که به بهترین شکل بتواند بهبود کارایی، کاهش هزینه ها و افزایش رضایت مشتری را در پی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: باربری تهران و شهرستان ها
